Polska młodzież akademicka stanowi znaczną część zasobów pracy w kraju. Według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego, na koniec 2024 roku polskie uczelnie prowadziły kształcenie dla prawie 1,3 miliona osób. Zjawisko łączenia nauki z pracą zawodową przyjęło masowy charakter – ponad połowa studentów, bo aż 54 procent, podejmuje pracę zarówno w formie stałej zatrudnienia, jak i dorywczych zleceń.
Realne zarobki studentów w Polsce
Analiza zarobków pracujących studentów ukazuje wyraźny obraz sytuacji finansowej tej grupy. Największa liczba młodych pracowników, stanowiąca 18,5 procent wszystkich pracujących studentów, otrzymuje wynagrodzenie na poziomie między 4 a 5 tysięcy złotych netto. Jeden na trzech studentów ma dostęp do pensji przekraczającej 5 tysięcy złotych miesięcznie, podczas gdy prawie połowa badanych, konkretnie 49 procent, mieszcza się w przedziale od 3 do 6 tysięcy złotych netto.
Pozytywnym trendem jest dynamiczny wzrost wynagrodzeń w ujęciu rocznym. Średnia płaca studentów wzrosła aż o 14 procent – z poprzedniego poziomu 3,6 tysięcy złotych netto do obecnych 4,1 tysięcy złotych. Ten wzrost ma znaczenie szczególnie dla osób niepełnoletnich i niespełniających jeszcze 26 lat, które mogą korzystać z ulgi dla młodych pracowników. Regulacja ta powoduje, że wynagrodzenie brutto i netto pracownika młodszego pokrywa się w pełni.
Przepaść między rzeczywistością a aspiracjami zawodowymi
Chociaż faktyczne zarobki młodzieży akademickiej rosną, finansowe oczekiwania tej grupy znacznie przewyższają obserwowaną rzeczywistość rynkową. Raport wskazuje, że przeciętny student, myśląc o swoim pierwszym zatrudnieniu po studiach, marzy o wynagrodzeniu na poziomie 9,9 tysięcy złotych netto. Wraz z naborem doświadczenia zawodowego aspiracje wzrastają – po roku pracy oczekiwania studentów sięgają ponad 12 tysięcy złotych, po trzech latach urosły do 14 tysięcy złotych, zaś w perspektywie całej dekady wynoszą ponad 16 tysięcy złotych netto.
Jeszcze bardziej zaskakujące są długoterminowe ambicje zawodowe. Już dzisiaj 14 procent studentów uważa za satysfakcjonujące wynagrodzenie na poziomie 20 tysięcy złotych i wyższe. Projekcja na 10 lat pokazuje dramatycznie inny obraz – odsetek osób oczekujących pensji na tym poziomie niemal się potraja, osiągając 47,2 procenta.
Jakie formy zatrudnienia wybierają studenci?
Preferencje dotyczące rodzaju umowy pracy wśród pracujących studentów rozkładają się w konkretny sposób. Najpopularniejszą formą jest umowa zlecenie, którą korzysta 44 procent wszystkich badanych. Na drugim miejscu plasuje się tradycyjna umowa o pracę na czas nieokreślony, którą zawarło 25 procent studentów. Co piąty student pracuje na podstawie umowy o pracę na czas określony. Mniejszą popularnością cieszą się pozostałe formy – pracę tymczasową wykonuje 5 procent respondentów, a najmniejsza grupa, liczna na 4 procent, pracuje na umowie o dzieło.
| Forma zatrudnienia | Odsetek studentów | Minimalne zarobki (netto) |
|---|---|---|
| Umowa zlecenie | 44% | 3,5 tys. zł |
| Umowa o pracę na czas nieokreślony | 25% | 3,6 tys. zł |
| Umowa o pracę na czas określony | 20% | 3,6 tys. zł |
| Praca tymczasowa | 5% | – |
| Umowa o dzieło | 4% | 4,3 tys. zł |
Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy, warto przypomnieć, że minimalne wynagrodzenie za pracę w Polsce wynosi aktualnie 4,8 tysięcy złotych brutto. Kwota ta przełada się na około 3,6 tysięcy złotych netto przy umowie o pracę. W przypadku umowy zlecenia minimalna pensja wynosi 3,5 tysięcy złotych netto, natomiast przy umowie o dzieło – 4,3 tysiące złotych.
Program Kariera jako szansa na doświadczenie zawodowe
Dla studentów szukających możliwości rozwoju zawodowego i praktycznego doświadczenia istnieje ogólnopolska inicjatywa o wysokiej renomie. Program Kariera Polskiej Rady Biznesu, realizowany bez przerwy od 2003 roku, oferuje młodzieży akademickiej dostęp do płatnych staży w zróżnicowanych sektorach gospodarki. Portfolio branż obejmuje nowoczesne dziedziny takie jak informatyka i cyberbezpieczeństwo, a także tradycyjne kierunki jak marketing, prawo czy logistyka.
Tegoroczna edycja programu przyciąga znaczną atencję pracodawców – w projekcie uczestniczy 40 firm i instytucji rozmieszczonych w 25 miastach Polski. Dla uczestników przygotowano 115 stanowisk stażowych oferujących wynagrodzenie w przedziale od 4,8 tysięcy złotych do niemal 8,5 tysięcy złotych miesięcznie. Kandydaci zainteresowani udziałem mogą składać zgłoszenia do 15 maja na dedykowanej platformie programkariera.pl.