W poniedziałek zarząd Fundacji Marka Polska Think Tank opublikował oficjalne stanowisko dotyczące narastającej debaty publicznej wokół raportu „Polaków Portret Własny”. Dokument ten stał się przedmiotem intensywnej krytyki z powodu licznych błędów merytorycznych oraz szerokiego zaangażowania technologii sztucznej inteligencji w proces jego opracowywania.
Fundacja zdystansowała się od umowy z resortem
W wydanym oświadczeniu zarząd organizacji wyraźnie podkreślił swoją pozycję prawną w kontekście całej sprawy. Fundacja nie pełniła roli strony podpisującej umowę z Ministerstwem Sportu i Turystyki, ani też nie była formalnym wykonawcą zadań zawartych w tej umowie.
Jak wyjaśniono w oficjalnym komunikacie, stronę umowy stanowiło Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce. Zarząd fundacji zaznaczył ponadto, że na podstawie dostępnej mu dokumentacji nie stwierdził, aby fundacja otrzymała jakiekolwiek środki finansowe wynikające z zawartej umowy.
„Fundacja nie była stroną umowy zawartej z Ministerstwem Sportu i Turystyki ani formalnym wykonawcą zadania objętego tą umową. Stroną umowy było Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce” – czytamy w oświadczeniu zarządu.
Nowa kadencja zarządu bez odpowiedzialności za raport
Fundacja wyjaśniła również okoliczności związane z przygotowaniem samego raportu. Obecny zarząd objął swoje funkcje dopiero po tym, jak dokument został już opracowany i upubliczniony. Z tego powodu nowy zespół zarządzający nie uczestniczył w żadnym etapie procesu jego tworzenia.
Pracownicy związani z organizacją brali udział jedynie w wybranych działaniach projektowych, ale nie w głównych fazach opracowywania analizy. Raport był dostępny na stronie internetowej fundacji, jednak stanowił efekt współpracy z innymi podmiotami.
Obecny zarząd skupił się na porządkowaniu i zabezpieczeniu całej dokumentacji pozostającej w posiadaniu fundacji. W oświadczeniu podkreślono, że zespół zarządzający nie będzie formułować ocen ani przypisywać odpowiedzialności bez solidnego oparcia w faktach i dokumentach.
Raport wywołał falę kontrowersji na tle wykorzystania AI
Raport „Polaków Portret Własny” autorstwa dr hab. Barbary Mróz-Gorgoń, profesor Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu, od momentu upublicznienia wzbudził znaczne kontrowersje w środowisku eksperckim. Specjaliści zajmujący się technologią, w tym Łukasz Olejnik i Sebastian Meitz, poddali krytyce skalę wykorzystania sztucznej inteligencji podczas prac nad dokumentem.
Autorka raportu wyjaśniała, że analiza miała być traktowana jako materiał przeznaczony wyłącznie do wewnętrznego użytku think tanku i nigdy nie powinna była trafić do publicznej sfery.
Wyjaśnienia dotyczące metodologii i roli AI
Barbara Mróz-Gorgoń zapewniała, że sama praca badawcza została przeprowadzona w zgodzie z najwyższymi standardami nauk społecznych, z zachowaniem rzetelności merytorycznej i opisanej metodologii. Jednak w wystąpieniu w Polsat News przyznała, że raport był „wspomagany sztuczną inteligencją” i reprezentował to, co w środowisku naukowym określa się mianem „working progress” – czyli pracy będącej wciąż w fazie rozwoju.
W rozmowie z Polską Agencją Prasową autorka podała bardziej szczegółowe wyjaśnienia dotyczące zakresu zastosowania technologii:
- Narzędzia AI wykorzystano wyłącznie do transkrypcji materiałów
- AI wspomagał proces podsumowywania zebranych danych
- Sztuczna inteligencja wspierała pracę redakcyjną dokumentu
- AI nie projektowało treści badawczej
- AI nie generowało wniosków z badań
Mróz-Gorgoń zaakcentowała, że dokument stanowił wynik bezpośredniego dialogu i obserwacji rzeczywistych poglądów Polek i Polaków. W konsekwencji tego podejścia raport zyskał poparcie przedsiębiorców oraz organizacji pozarządowych zaangażowanych w projekt.
Zamieszanie wokół funkcji pełnomocniczki i dymisja
Historia tego epizodu sięga 29 lipca 2026 roku, kiedy to Barbara Mróz-Gorgoń została powołana na stanowisko pełnomocniczki rządu do spraw promocji marki Polska. Na tym stanowisku miała koordynować działania całej administracji rządowej mające na celu budowanie i ochronę wizerunku Polski zarówno w kraju, jak i na arenie międzynarodowej.
Postawienie przed nią tego ważnego zadania było jednak krótkotrwałe. Zaledwie cztery tygodnie później, 22 sierpnia, sama zainteresowana poinformowała poprzez platformę X o swojej rezygnacji z funkcji.
„Przy tej niewyobrażalnej skali hejtu niemożliwe jest pełnienie tak odpowiedzialnej roli. Mam nadzieję, że ważny dla Polski projekt będzie kontynuowany bez względu na trudności” – napisała w swoim komunikacie.
Zmiany na stronie fundacji i usunięcie raportu
W okresie, kiedy toczyła się publiczna debata, media relacjonowały zmienne komunikaty pojawiające się na stronie internetowej Fundacji Marka Polska Think Tank. W pewnym momencie publikowano tam informację o całkowitym zakończeniu działalności fundacji, ale komunikat ten został następnie zmodyfikowany i ograniczony.
Wyjaśnienie dotyczące przyczyn zmian wskazywało na fakt, że formalnych decyzji tego typu nie można podejmować jedynie w sferze publicznej – musi je zatwierdzić odpowiedni organ wewnętrzny fundacji. W efekcie tych zmian:
- Na stronie fundacji pozostało jedynie oświadczenie zarządu
- Kontrowersyjny raport „Polaków Portret Własny” został usunięty ze strony
- Dokumenty nie są już dostępne do pobrania dla publicności
Stanowisko ministerstwa ws. umowy i Stowarzyszenia
Ministerstwo Sportu i Turystyki wydało własne wyjaśnienie dotyczące zawartej umowy. Dokument podpisany 5 czerwca 2025 roku dotyczył współpracy z realizacją podstrategii turystycznej Marka Polska. Strona umowy stanowiło Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce, wyspecjalizowane w obsłudze branży konferencyjnej.
Resort sprecyzował główne cele zawartej umowy w następujący sposób:
| Zakres prac | Opis |
|---|---|
| Opracowanie strategii | Przygotowanie dokumentu „Strategia Marki Polska” |
| Badania | Przeprowadzenie badań w ramach projektu |
| Konferencja | Organizacja konferencji „Przyszłość Marki Polska” |
| Warsztaty eksperckie | Organizacja sesji warsztatowych i paneli dyskusyjnych |
| Zaangażowanie ekspertów | Udział specjalistów w tworzeniu podstrategii |
Stowarzyszenie Konferencje i Kongresy w Polsce, które stanowiło stronę umowy, definiuje się na swojej stronie internetowej jako ogólnopolską platformę współpracy profesjonalistów reprezentujących przemysł spotkań biznesowych i konferencyjnych.