Nauka

Sztuczna inteligencja zamiast lekarza? Pediatrzy ostrzegają przed niebezpieczną praktyką matek karmiących

Badania przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych ujawniają niepokojący trend w postępowaniu matek poszukujących porad dotyczących karmienia piersią. Okazuje się, że większość kobiet w wieku reprodukcyjnym zaufałaby najpierw narzędziom cyfrowym zamiast specjalistom. Stanowi to istotne zagrożenie dla zdrowia zarówno noworodków, jak i matek, zgodnie z ostrzeżeniami czołowych pediatrów.

Gdzie kobiety szukają pomocy przy problemach z karmieniem piersią?

Zgodnie z ogólnokrajowym badaniem przeprowadzonym przez Orlando Health, ponad połowa kobiet w wieku od 18 do 44 lat (51 procent) sięgnęłaby najpierw po chatbota opartego na sztucznej inteligencji, media społecznościowe lub zwróciłaby się do wyszukiwarki internetowej w przypadku pilnych pytań lub wątpliwości związanych z karmieniem piersią. Ten rezultat wyraźnie pokazuje, jak głębokie zakorzenienie technologia cyfrowa ma w codziennym życiu współczesnych rodziców.

Pozostałe kobiety dzielą się na dwie mniejsze grupy. Jedna czwarta populacji (29 procent) szukałaby porady fachowca – lekarza lub konsultanta laktacyjnego. Natomiast co piąta kobieta (21 procent) zdecydowałaby się na konsultację z członkami rodziny lub przyjaciółmi.

Ograniczenia sztucznej inteligencji w opiece pediatrycznej

Dr Erynne Bowers, specjalistka pediatrii z Orlando Health Physician Associates – Lake Mary Pediatrics, wyraźnie podkreśla, że istnieją konkretne kwestie medyczne, na które sztuczna inteligencja po prostu nie jest w stanie odpowiedzieć profesjonalnie. Ekspertka wskazuje na trzy kluczowe obszary, w których AI zawodzi:

  • nie potrafi przeanalizować siatek centylowych dziecka i ocenić prawidłowego wzrostu
  • nie jest w stanie ocenić jakości i techniki ssania noworodka
  • nie potrafi zdiagnozować zaburzeń motoryki jamy ustnej, które mogą stanowić przyczynę trudności w karmieniu piersią

Te ograniczenia mają bezpośrednie przełożenie na zdolność sztucznej inteligencji do udzielania wiarygodnych porad personalizowanych do indywidualnych potrzeb każdego dziecka i matki.

Błędne rady od algorytmów – jak szkodzą matkom i dzieciom

Niepokojące odkrycie czeka pediatrów w codziennej praktyce. Okazuje się bowiem, że około jedna trzecia matek, które zgłaszają się do dr Bowers z pytaniami na temat karmienia piersią, słyszała wcześniej od sztucznej inteligencji poradę, która okazała się zupełnie błędna. Wśród częstych pomyłek algorytmów znaleźć można niedokładne informacje dotyczące porcji pokarmu oraz wytycznych dotyczące częstotliwości karmienia.

Podstawowym błędem, jaki popełnia sztuczna inteligencja, jest traktowanie wszystkich noworodków jako bytów identycznych. Jak podkreśla dr Bowers: „Nie wszystkie dzieci są takie same”. Każde dziecko ma indywidualne potrzeby żywieniowe, a częstotliwość i ilość przyjmowanego pokarmu różnią się znacząco między poszczególnymi noworodkami. Generyczne porady algorytmu nie uwzględniają tej fundamentalnej rzeczywistości.

Konsekwencje polegania wyłącznie na informacjach z internetu

Dr Bowers ostrzega rodziców przed całkowitym zaufaniem wyłącznie poradom znalezionym w wyszukiwarkach internetowych. Taka praktyka niesie ze sobą realne niebezpieczeństwo – może prowadzić do znacznych opóźnień w udzieleniu profesjonalnej opieki zarówno dziecku, jak i matce. Pediatra zauważa, że kobiety, które otrzymały błędne informacje z internetu, są bardziej skłonne unikać umówienia się na wizytę laktacyjną lub wizyty w gabinecie lekarskim, ponieważ wierzą, że radzą sobie prawidłowo na podstawie rad algoritmu.

W praktyce klinicznej dr Bowers obserwuje realne i poważne konsekwencje tego podejścia:

  • opóźnienia w wzroście i rozwoju dziecka wynikające z niewystarczającego poboru pokarmu
  • spadek produkcji mleka u matki, ponieważ algorytm radził jej karmiać rzadziej niż wskazane
  • brak odpowiedniego wsparcia w krytycznych dla karmienia pierwszych tygodniach życia dziecka

Te problemy mogą mieć długotrwałe skutki dla zdrowia i prawidłowego rozwoju noworodka oraz samopoczucia matki.

Wiarygodne źródła informacji – gdzie szukać porady?

Dr Bowers zawsze rekomenduje pacjentkom sięganie po poradę od sprawdzonych, opartych na dowodach naukowych źródłach, gdy bezpośrednio nie mogą skonsultować się z lekarzem. W Stanach Zjednoczonych oferowane są takie zasoby jak program edukacji i wsparcia w karmieniu piersią Orlando Health, program Healthy Children Amerykańskiej Akademii Pediatrii oraz La Leche League International.

W Polsce młodym matkom pomoc udzielają wyspecjalizowane poradnie, takie jak poradnie neonatologiczne, które funkcjonują przy szpitalach lub w wybranych przychniach POZ. Kluczową rolę odgrywa także położna środowiskowa, która regularnie odbywa wizyty patronażowe i dokonuje oceny przebiegu karmienia. Wiele współczesnych szpitali oferuje bezpłatne wsparcie doradców laktacyjnych dla pacjentek, które rodziły w danej placówce medycznej.

Dlaczego karmienie piersią warte jest profesjonalnego wsparcia

Dr Bowers podkreśla, że jeśli kobiety chcą i mają możliwość karmienia piersią, decyzja ta przynosi znaczące korzyści dla zdrowia zarówno dziecka, jak i matki. Są to nie tylko krótkoterminowe benefity związane z zaspokojeniem głodu noworodka, ale także długotrwała ochrona przed poważnymi chorobami.

U dzieci karmionych piersią obserwuje się obniżone ryzyko zachorowania na:

  • infekcje ucha
  • astmę
  • cukrzycę typu 1
  • choroby autoimmunologiczne

U matek, które karmiły piersią, znacząco zmniejsza się ryzyko rozwoju:

  • raka piersi
  • raka szyjki macicy
  • chorób serca

Ze względu na te znaczące benefity dla zdrowia publicznego oraz indywidualnego dobrobytu rodzin, otrzymanie fachowej i wiarygodnej porady od medyków jest nie tylko pożądane, ale wręcz niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa i sukcesu w karmieniu piersią.